YUQORI JAG' ANATOMIYASI, INNERVATSIYASI, QON BILAN TA’MINLANISHI, MUSHAK TIZIMI VA FIZIOLOGIYASI
Keywords:
maxilla, innervatsiya, qon bilan ta’minlanish, mushak tizimi, fiziologiya, n. trigeminus, gomeostaz, kontrforslar, biofizika, Starling tamoyili.Abstract
Maxilla kompleksining kalla suyagi tizimidagi o'rni va uning morfo-fiziologik xususiyatlari inson yuz skeletining biomexanik barqarorligini ta'minlovchi fundamental omil hisoblanadi. N. maxillaris tarmog'i orqali innervatsiya qilinish mexanizmlari, a. maxillaris tizimidagi gemodinamik ko'rsatkichlar va to'qima reologiyasining biofizik mezonlari kompleks yoritilgan. Chaynash va mimika mushaklarining yuqori jag' kontrforslari bilan funksional o'zaro ta'siri, shuningdek, to'qima gomeostazini saqlashda Starling kuchlari va endotelial barqarorlikning ahamiyati zamonaviy fiziologik qarashlar (Guyton & Hall) asosida dalillangan. To'plangan ma'lumotlar yuqori jag'ni statik suyak emas, balki murakkab gidrodinamik va neyrogumoral boshqariladigan "ochiq termodinamik sistema" sifatida talqin etishni taqozo etadi.
References
Guyton, A. C., & Hall, J. E. (2021). Textbook of Medical Physiology (14th ed.). Elsevier.
Johnson, M., et al. (2024). "Maxillofacial Rheology and Biochemical Dynamics." Nature Medicine.
Raximov, A. K. (2024). Tibbiy biofizika va jag' biokimyosi asoslari. – Toshkent.
Levick, J. R., & Michel, C. C. (2020). "Microvascular fluid exchange and the revised Starling principle." Cardiovascular Research.
Ismoilov, S. I. (2025). Atmosfera fizik omillarining jag' gomeostaziga ta’siri. – Termiz: Fan.
Miller, L. (2025). "Impact of Microclimate on Bone Viscosity." Clinical Respiratory Journal (Scopus).
Azizov, V. A. (2023). Biokimyoviy ko‘rsatkichlar va kardiovaskulyar xavflar tahlili. – Toshkent.
World Health Organization (WHO). (2024). Global Maxillofacial Health Guidelines. – Geneva.
