GLOBALLASHUV DAVRIDA TARJIMONLIK KASBINING AHAMIYATI
Keywords:
Globallashuv, tarjimonlik kasbi, tarjima, madaniyatlararo kommunikatsiya, mashina tarjimasi, sunʼiy intellekt, lokalizatsiya, tarjimonlik kompetensiyasi, etik masʼuliyat, til xizmatlari sanoati.Abstract
Maqolada globallashuv sharoitida tarjimonlik kasbining ijtimoiy-madaniy va iqtisodiy ahamiyati tahliliy nuqtai nazardan oʻrganilgan. 2020–2025-yillarga oid xalqaro va mahalliy ilmiy manbalar tahlili asosida xalqaro savdo, raqamli kommunikatsiya va madaniyatlararo aloqalarning rivojlanishi tarjima xizmatlariga boʻlgan talabni qanday oshirayotgani koʻrib chiqilgan. Tadqiqotda mashina tarjimasi (machine translation) va sunʼiy intellekt vositalarining tarjimon kasbiga taʼsiri, tarjimonning madaniyatlararo vositachi sifatidagi oʻrni hamda tarjimonlik kompetensiyasi va etik masʼuliyat masalalari muhokama qilingan. Maqolada Oʻzbekiston sharoitida tarjimon kasbining istiqbollari va kadrlar tayyorlash boʻyicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
References
1. AbroadLink. How Is AI Reshaping the Global Translation Industry – and What Still Needs Humans? – 2026. URL: https://abroadlink.com/blog/ai-future-translation-industry
2. Mars Translation. The Review of Translation Industry in 2024 and 2025 Predictions. – 2024. URL: https://www.marstranslation.com/blog/translation-industry-trends-and-future-predictions
3. CEPR. Lost in translation: AI's impact on translators and foreign language skills. – Centre for Economic Policy Research, 2024. URL: https://cepr.org/voxeu/columns/lost-translation-ais-impact-translators-and-foreign-language-skills
4. Pym A. Translation Skill-Sets in a Machine-Translation Age // Meta: Translators' Journal. – 2013. – Vol. 58, No. 3. – P. 487–503.
5. Constantin F., Pop A.M., Sim M.A. Human Intelligence and Artificial Intelligence in Professional Translations — Redesigning the Translator Profession // Springer. – 2024. DOI: 10.1007/978-3-031-51038-0_27.
6. Ramírez-Polo L., Vargas-Sierra C. Translation Technology and Ethical Competence: An Analysis and Proposal for Translators' Training // Languages. – 2023. – Vol. 8, No. 2. – Article 93. DOI: 10.3390/languages8020093.
7. Tuxtasinov I.M. Boʻlajak tarjimonlarda kasbiy kompetensiyani shakllantirish masalalari // “Tarjimashunoslik: muammolar, yechimlar va istiqbollar” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent: OʻzDJTU, 2024.
8. Xamidova N.Y. Tarjima jarayonida yuzaga keladigan leksik muammolar // OʻzDJTU konferensiyalari. – Toshkent, 2024.
9. Musabekova M.N. Badiiy tarjimada etnomadaniyatga oid muammolar tipologiyasi // “Tarjimashunoslik: muammolar, yechimlar va istiqbollar II” xalqaro ilmiy-amaliy anjuman. – Toshkent: OʻzDJTU, 2024.
10. Madvaliyev O.T. Ingliz tilidan tarjima qilingan matnlar tahriridagi oʻziga xosliklar // Oʻzbekistonda xorijiy tillar. – 2023. – № 2(49). – B. 115–132. DOI: 10.36078/1683276988.
11. Sodiqov Z. Realistik tarjima metodining paydo boʻlishi va taraqqiyoti // “Tarjimashunoslar forumi-2024” xalqaro ilmiy anjuman materiallari. – Toshkent: ToshDSHU, 2024.
