ISPAN LAVANDASI (LAVANDULA STOECHAS L.) XOMASHYOSINING FARMAKOGNOSTIK O'RGANISH VA STANDARTLASH PARAMETRLARINI BELGILASH.

Authors

  • Umurzaqova Nasibaxon Suyarjanovna Qo‘qon universiteti Andijon filiali, Biologik kimyo va farmatsevtika kafedrasi katta o‘qituvchisi Author

Keywords:

Lavandula stoechas L.; farmakognoziya; efir moyi; GS/MS tahlili; flavonoidlar; standartlash; antimikrob faollik; antioxidant.

Abstract

Ispan lavandasi (Lavandula stoechas L.) xom ashyosini farmakognostik jihatdan kompleks o'rganish va xalqaro farmakopeyalar talablariga mos keluvchi standartlash mezonlarini ishlab chiqish. Namunalar 2024-2025 yillarda Andijon viloyatidan yig'ildi. GS/MS tahlili, YUSSX (HPLC), yuqori unumli qatlam xromatografiyasi (YUQX/TLC), spektrofotometriya va anatomik-morfologik usullar qo'llanildi. Barcha tajribalar uch marta takrorlangan (n=6). L. stoechas efir moyi miqdori 2,1±0,2 mL/100g ni tashkil etdi. Asosiy komponentlar: kamfora (32,4±2,1%), fenshon (28,6±1,8%), 1,8-sineol (14,2±1,3%). Jami flavonoidlar miqdori 3,24±0,18 g/100g (kversetin ekvivalentida). Efir moyining antimikrob faolligi S. aureus ga nisbatan MIC 0,31 mg/mL, antioxidant faolligi (DPPH) IC₅₀ 0,35±0,02 mg/mL ni tashkil etdi. Standartlash ko'rsatkichlari: namlik 9,2±0,4%, umumiy kul 7,8±0,3%.

References

1. Perry N.S.L., Houghton P.J., Theobald A. et al. In-vitro activity of S. lavandulaefolia (Spanish sage) relevant to treatment of Alzheimer's disease // J. Pharm. Pharmacol. — 2003. — Vol. 55(12). — P. 1571–1577. doi:10.1211/0022357022360

2. Tisserand R., Young R. Essential Oil Safety: A Guide for Health Care Professionals. 2nd ed. — Edinburgh: Churchill Livingstone/Elsevier, 2014. — 784 p.

3. WHO. WHO Global Report on Traditional and Complementary Medicine 2023. — Geneva: World Health Organization, 2023. — 96 p.

4. Zuzarte M., Gonçalves M.J., Canhoto J. et al. Chemical composition and antifungal activity of the essential oils of Lavandula viridis L'Hér // J. Med. Microbiol. — 2012. — Vol. 61. — P. 1511–1518. doi:10.1099/jmm.0.045716-0

5. Khodjimatov O.K., Nabiev A.N., Razzaqov R.Sh. Efir moyli o'simliklarni farmakognostik o'rganish usullari // O'simlik dunyosi. — 2023. — Vol. 12. — B. 5–14.

6. Mamazulunov N. (2021). Inorganic phosphate and principles of fluorescence // Экономика и социум. — 2021. — №3-1(82). — P. 167–169.

7. Khabibullaev S., Yuldashev N., & Mamazulunov N. (2023). Metabolic changes in the body as the result of long-term use of artificial sweetener-sodium cyclamate // Science and innovation. — 2023. — Vol. 2(D10). — P. 64–70.

8. Қодиров Р.Ш., Мамазулунов Н.Х., Ботиров Э.Х. Флавоноиды Russowia sogdiana (Bge.) Fedsch. // Экономика и социум. — 2020. — №12-1. — С. 628–631.

9. O'zbekiston Respublikasi Davlat Farmakopeyasi, XI nashr. — Toshkent, 2021. — Tom 2. — B. 345–352.

10. Sharipova S.Yu., Razzaqov R.Sh. Dorivor o'simliklarning fenol birikmalarini YUSSX usulida aniqlash metodologiyasi // Farmatsevtika jurnali. — 2022. — №2. — B. 28–36.

Downloads

Published

16-06-2026

How to Cite

ISPAN LAVANDASI (LAVANDULA STOECHAS L.) XOMASHYOSINING FARMAKOGNOSTIK O’RGANISH VA STANDARTLASH PARAMETRLARINI BELGILASH. (2026). INTERNATIONAL CONFERENCE ON MULTIDISCIPLINARY STUDIES AND EDUCATION, 3(6), 187-192. https://eoconf.com/index.php/icmse/article/view/1511