Солиқларнинг йиғилувчанлиги ва унга таъсир этувчи омиллар таҳлили
Keywords:
солиқ, солиққа тортиш, йиғилувчанлик, солиқ йиғилувчанлиги, омил, солиқ имтиёзлари, преференция, солиқ қарзи, ортиқча тўлов, солиқ сиёсати, макроиқтисодий барқарорлик, солиқ тушумлари.Abstract
Ҳар қайси солиқ тизимида солиқ сиёсатининг самарадорлигини белгиловчи кўрсаткичлар мавжуд бўлади. Шулардан бири бу солиқларнинг йиғилувчанлиги масаласидир. Солиқларнинг йиғилувчанлиги таъминлаш бир томондан солиқ маъмурчилигига боғлиқ бўлса, бошқа томондан солиқ тўловчиларнинг маданиятига боғлиқ бўлади. Бироқ, бу борада маълум даражада ижобий натижаларга эришилган бўлсада, бироқ, айрим муаммолар ҳам йўқ эмас. Мазкур мақолада ана шу масалалар кенг ёритилади.
References
1. Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодекси. Ўзбекистон Республикаси 2019 йил 30 декабрдаги ЎРҚ-599-сон Қонуни билан тасдиқланган.
2. Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси. Ўзбекистон Республикаси 2013 йил 26 декабрдаги ЎРҚ 360 сон Қонуни билан тасдиқланган.
3. Ўзбекистон Республикасининг 2022-йил 30-декабрдаги “Солиқ ва бюджет сиёсатининг 2023 йилга мўлжалланган асосий йўналишлари қабул қилинганлиги муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги ЎРҚ-812-сон Қонуни.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сон «2022-2026 йилларга мўлжалланган янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида»ги фармони.
5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 29 июндаги ПФ-5468-сонли “Ўзбекистон Республикасининг солиқ сиёсатини такомиллаштириш концепцияси тўғрисида”ги Фармони.
6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 18 июлдаги ПФ-5116-сонли “Солиқ маъмуриятчилигини тубдан такомиллаштириш, солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг йиғилувчанлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони.
7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 10 июлдаги ПҚ-4389-сонли “Солиқ маъмуриятчилигини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Қарори.
8. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 31 майдаги ПҚ-3756-сонли “Имтиёзлар ва преференциялар бериш тартибини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори.
9. Ўзбекистон Республикасининг “2022 йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети тўғрисида”ги Қонуни лойиҳаси ва 2022 йил учун Бюджетнома бўйича Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатасининг Хулосаси.
10. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 18 июлдаги «Солиқ маъмуриятчилигини тубдан такомиллаштириш, солиқлар ва бошқа тўловларнинг йиғилувчанлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармони.
11. Ваҳобов А., А.Жўраев. Солиқлар ва солиққа тортиш: Дарслик. – Т.: “Шарқ” нашриёти – 2009.
12. Жўраев, А. Давлат бюджети даромадларини шакллантиришнинг самарали йўллари: Монография. – Т.: Фан, 2004. – 243 б.
13. Нормурзаев У.Х. Солиқ имтиёзларининг самарадорлиги: назария, методология ва амалиёт. Дисс. автореферати. – Т., 2022. – 20. Б
14. Ўзбекистон Республикаси Давлат Солиқ қўмитасининг ахборотномаси.
15. httр://www.Soloq.uz-(Давлат солиқ қўмитаси сайти)
16. httр://www.mf.uz- (Молия вазирлиги сайти)
