QOZILIK MAHKAMASI HUJJATLARINING TARIXIY-HUQUQIY TALQINI

Authors

  • Karimov Kaxramon Sadikovich Qoʻqon davlat университети dotsenti, Tarix fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) e-mail: qahramonjob876@umail.uz, Тел: +998905886488 https://orcid.org/0009-0006-2397-8572 Author

Keywords:

qozilik mahkamasi, hujjatli manbalar, ahdnomalar, vaqfnomalar, iqror xatlari, huquqiy interpretatsiya, arxiv hujjatlari, institutsional tahlil, sud-notorial amaliyot, Sharq huquqiy tizimi

Abstract

Maqolada qozilik mahkamasi hujjatlarining manbaiy va institutsional xususiyatlari ilmiy tahlil qilinadi. Arxiv va qoʻlyozma manbalar asosida ahdnomalar, iqror xatlari, talxatlar, vasiqalar va vaqfnomalarning tashkiliy-huquqiy mazmuni hamda ularning ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishdagi oʻrni ochib beriladi. Tadqiqot jarayonida hujjatlarning rasmiylashtirish qoidalari, huquqiy kuchga ega boʻlish shartlari, shuningdek qozilik mahkamasining sud va notarial funksiyalari kompleks tarzda yoritiladi. Shu bilan birga, hujjatlarning jismoniy saqlanish holati, ularni ilmiy tavsiflashda qoʻllaniladigan metodologik yondashuvlar hamda arxiv manbalarining cheklanganligi sharoitida qoʻlyozma materiallarning ahamiyati tahlil etiladi. Olingan natijalar qozilik institutining Sharq jamiyatida huquqiy tartibni taʼminlash, mulkiy va shaxsiy huquqlarni himoya qilishda muhim institutsional tizim sifatida shakllanganini koʻrsatadi.

References

1. А.Урунбаев, Т.Хорикаева, Т.Файзиев, Г.Джураева, К.Исогай. Каталог Хивинских казийских документов XIX-начало ХХ вв. Ташкент-Киото, 2001, V-стр.

2. Бобур 3. Мубаййин / Масъул муҳаррир: А. Рустам. – Т.: А. Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 2000. – 184 б.

3. Ўз.Рес. ОЎМТВ. Ўзбекистон Республикаси фанлар академияси Абу Райхон Беруний номидаги Шарқшунослик институти. Тарихий манбашуносликнинг долзарб муаммолари. ТДПУ “ризограф” Т., 2001, 112-бет.

4. А.Урунбаев, Т.Хорикаева, Т.Файзиев, Г.Джураева, К.Исогай. Каталог Хивинских казийских документов XIX-начало ХХ вв. Ташкент-Киото, 2001, VIII-стр.

5. С.Б.Шадманова, М.М.Юлдашев. ЎзР ФА Тарих институти. Тарихий тадқиқотларнинг методологиясив азамонавий усуллари. “O‘zbekiston”, Т., 2019, 142-бет.

6. Қўқон давлат музей қўриқхонаси. КП(кирим китоби)-3568, ДП(ҳужжатли ёдгорлик)-2331, 52/6-коллекция.

7. Қўқон давлат музей қўриқхонаси. КП(кирим китоби)-3568, ДП(ҳужжатли ёдгорлик)-2331, 52/7-коллекция.

8. Қўқон давлат музей қўриқхонаси. КП(кирим китоби)-3568, ДП(ҳужжатли ёдгорлик)-2331, 52/9-коллекция.

9. Қўқон давлат музей қўриқхонаси. КП(кирим китоби)-3568, ДП(ҳужжатли ёдгорлик)-2331, 52/11-коллекция.

10. Муҳаммад Яҳёхон Хўқандий. “Хўқанди Латиф маноқиби” (Тазкира). “Мовароуннаҳр”, 2018, 95-бет.

11. QOMUS.INFO onlayn ensiklopediya (электрон ресурс) (кириш вақти 08.01.2021) (соат 15:43) https://qomus.info/encyclopedia/cat-s/stenogramma-uz/

12. А.Л.Троицкая. Каталог архива Кокандских ханов XIX века. Издательсво “ НАУКА” Москва 1968, стр. 9.

13. ЎзРМДА И-19-фонд, 1-рўйхат,34472-иш, 2-(вақф ҳужжати)бет.

14. ЎзРМДА И-19-фонд, 1-рўйхат,34474-иш, 2-(вақф ҳужжати)бет.

AHMAD DONISH VA VOZEH IJODIDA SAYOHATNOMA JANRI. (2024). YANGI RENESSANS, 1(1), 38-47.

МУҲТАВИЁТИ ҲИКОЯТИ САРГУЗАШТИИ АҲМАДИ ДОНИШ. (2024). ORIENTAL JOURNAL OF ACADEMIC AND MULTIDISCIPLINARY REASEARCH, 2(7), 43-51.

VOZEH “SAVONEH UL-MASOLIK” ASARINING MA’RIFATPARVARLIK AHAMIYATI. (2024). ILG’OR PEDAGOG, 1(1), 41-45.

Yunuszoda Zulfiya (2016). Evolutional development of the genre of travel notes. European research, (10 (21)), 55-58.

Юнусзода З.Ю. (2016). Жанр путевых заметок в творчестве Ахмада Дониша. Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук, (10-2), 50-52.

Юнусзода, З. Ю. (2016). ТОЖИК АДАБИЁТИДА САФАРНОМА ЖАНРИ. Научная дискуссия: вопросы филологии, искусствоведения и культурологии, (9), 151-155.

Юнусзода, З. Ю. (2019). ИСТОРИЯ ПОЯВЛЕНИЯ И ФОРМИРОВАНИЯ ЖАНРА ПУТЕШЕСТВИЯ В ТАДЖИКСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ. ББК 1 E91, 112.

Downloads

Published

20-02-2026

How to Cite

QOZILIK MAHKAMASI HUJJATLARINING TARIXIY-HUQUQIY TALQINI. (2026). INTERNATIONAL CONFERENCE ON MULTIDISCIPLINARY STUDIES AND EDUCATION, 3(2), 93-99. https://eoconf.com/index.php/icmse/article/view/879