NEFTNI QAYTA ISHLASH JARAYONLARIDA ZAMONAVIY KATALITIK TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH
Keywords:
neftni qayta ishlash, katalitik texnologiyalar, katalitik kreking, gidrokreking, katalizator, neft mahsulotlari, energiya samaradorligi, neft-gaz sanoati.Abstract
Mazkur maqolada neftni qayta ishlash jarayonlarida qo‘llanilayotgan zamonaviy katalitik texnologiyalar hamda ularning ishlab chiqarish samaradorligi va olinadigan neft mahsulotlari sifatiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda katalitik kreking, gidrokreking, katalitik reforming, izomerizatsiya va gidrotozalash kabi asosiy texnologik jarayonlar ko‘rib chiqilib, ularning neftni chuqur qayta ishlashdagi o‘rni yoritiladi. Zamonaviy katalizator turlarining qo‘llanilishi mahsulot chiqishini oshirish, energiya sarfini kamaytirish va ekologik ko‘rsatkichlarni yaxshilash imkonini berishi ta’kidlanadi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi (scientific novelty) neftni qayta ishlashda qo‘llaniladigan zamonaviy katalitik texnologiyalarni tizimli ravishda tahlil qilish va ularning texnologik samaradorligini qiyosiy baholashdan iborat. Ishning amaliy ahamiyati natijalarni neftni qayta ishlash korxonalarida texnologik jarayonlarni optimallashtirish va energiya samaradorligini oshirishda qo‘llash imkoniyati bilan belgilanadi.
References
1. Gary J.H., Handwerk G.E. Petroleum Refining: Technology and Economics. — New York: CRC Press, 2001.
2. Speight J.G. The Chemistry and Technology of Petroleum. — Boca Raton: CRC Press, 2014.
3. Ancheyta J. Modeling and Simulation of Catalytic Reactors for Petroleum Refining. — Wiley, 2011.
4. Weissermel K., Arpe H.J. Industrial Organic Chemistry. — Wiley-VCH, 2008.
5. Fahim M.A., Alsahhaf T.A. Fundamentals of Petroleum Refining. — Elsevier, 2010.
6. Чуркин Ю.В. Нефтепереработка: технологии и оборудование. — М.: Химия, 2012.
7. Ахметов С.А. Технология глубокой переработки нефти. — СПб.: Недра, 2015.
8. Капустин В.М. Каталитические процессы нефтепереработки. — М.: Химия, 2010.
9. Самойлов Н.А. Катализ в нефтепереработке. — М.: Наука, 2013.
10. Гусейнов А.М. Современные каталитические технологии переработки нефти. — Баку, 2018.
11. Мирзаев Р.А. Нефтни қайта ишлаш технологиялари. — Тошкент: Фан, 2019.
12. Каримов Ш.Қ. Нефт-газ kimyosi asoslari. — Тошкент, 2020.
13. Abdurahmonov B. Neftni qayta ishlash jarayonlari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
14. Le Page J.F. Applied Heterogeneous Catalysis. — Paris: Technip, 2016.
15. Meyers R.A. Handbook of Petroleum Refining Processes. — McGraw-Hill, 2016.
