AVTOMOBIL DVIGATELIDA ENERGIYA AYLANISHI

Authors

  • Ahmedova Gulsoraxon Kamoliddin qizi Toshloq 3-son texnikumi fizika fani oʻqituvchisi Author

Keywords:

Avtomobil dvigateli, energiya aylanishi, ichki yonuv dvigateli, kimyoviy energiya, issiqlik energiyasi, mexanik energiya, ish sikli, piston, krank mexanizmi, yoqilg‘i yonishi, FIK, termodinamika, ishqalanish kuchi, energiya yo‘qotishlari, silindr

Abstract

Mazkur maqolada avtomobil dvigatelida energiya aylanish jarayoni fizik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Ichki yonuv dvigatelida yoqilg‘ining kimyoviy energiyasi issiqlik energiyasiga, so‘ngra mexanik energiyaga aylanish bosqichlari yoritilgan. Dvigatelning asosiy ish sikllari — so‘rish, siqish, yonish (ish bajarish) va chiqarish jarayonlari batafsil ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, energiya yo‘qotishlari, ishqalanish, issiqlik ajralishi va foydali ish koeffitsienti (FIK) kabi muhim omillar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomobil dvigatelining samaradorligi energiya aylanish jarayonining to‘g‘ri tashkil etilishiga va yoqilg‘i yonish jarayonining optimal sharoitlariga bog‘liq ekanligi aniqlangan

References

1. Heywood, J. B. (2018). Internal combustion engine fundamentals. McGraw-Hill Education.

2. Stone, R. (2012). Introduction to internal combustion engines (4th ed.). Palgrave Macmillan.

3. Taylor, C. F. (1985). The internal combustion engine in theory and practice. MIT Press.

4. Çengel, Y. A., & Boles, M. A. (2015). Thermodynamics: An engineering approach (8th ed.). McGraw-Hill Education.

5. Nikolay Otto. (1876). Four-stroke engine principle studies.

6. Rudolf Diesel. (1893). Theory of diesel combustion engines.

7. Society of Automotive Engineers. (2023). Advances in internal combustion engine efficiency. SAE Technical Papers.

8. International Energy Agency. (2022). Energy efficiency in transport systems. Paris: IEA.

9. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. (2024). Fizika va texnika fanlari bo‘yicha o‘quv qo‘llanmalar. Toshkent.

10. O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi. (2023). Transport vositalari samaradorligi va yoqilg‘i tejamkorligi bo‘yicha hisobot. Toshkent.

Downloads

Published

2026-06-10

How to Cite

AVTOMOBIL DVIGATELIDA ENERGIYA AYLANISHI. (2026). INTERNATIONAL CONFERENCE ON SCIENCE, ENGINEERING AND TECHNOLOGY, 3(6), 61-64. https://eoconf.com/index.php/icset/article/view/1470