GIBRID TRANSPORT VOSITALARINING YOQILGʻI TEJAMKORLIGINI TAHLIL QILISH
Keywords:
gibrid transport vositasi, yoqilg‘i tejamkorligi, ichki yonuv dvigateli, elektr dvigatel, regenerativ tormozlash, energiya samaradorligi, yoqilg‘i sarfi, karbonat angidrid emissiyasi, ekologik transport, ekspluatatsion samaradorlik, energiya boshqaruvi, transport tizimi.Abstract
Mazkur maqolada gibrid transport vositalarining yoqilg‘i tejamkorligi va energiya samaradorligi tahlil qilingan. Ichki yonuv dvigateli hamda elektr yuritmasining uyg‘un ishlashi natijasida yoqilg‘i sarfini kamaytirish, atmosferaga chiqariladigan zararli moddalar miqdorini qisqartirish va transport vositalarining ekspluatatsion samaradorligini oshirish imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqotda gibrid avtomobillarning ishlash prinsipi, energiyani qayta tiklash (regenerativ tormozlash) tizimining afzalliklari hamda turli harakat sharoitlarida yoqilg‘i sarfiga ta’sir etuvchi omillar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, an’anaviy ichki yonuv dvigatelli avtomobillar bilan qiyosiy tahlil o‘tkazilib, gibrid texnologiyalarning iqtisodiy va ekologik samaradorligi baholangan. Tadqiqot natijalari gibrid transport vositalaridan foydalanishni kengaytirish orqali yoqilg‘i resurslaridan oqilona foydalanish, ekspluatatsiya xarajatlarini kamaytirish hamda ekologik barqaror transport tizimini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining **"Avtomobil transporti to‘g‘risida"**gi Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining transport va ekologik barqarorlikni rivojlantirishga oid amaldagi farmon va qarorlari.
3. Gillespie T. D. Fundamentals of Vehicle Dynamics. Warrendale: SAE International, 1992.
4. Bosch R. Automotive Handbook. 10th ed. Wiley, 2018.
5. Ehsani M., Gao Y., Longo S., Ebrahimi K. Modern Electric, Hybrid Electric, and Fuel Cell Vehicles: Fundamentals, Theory, and Design. 3rd ed. CRC Press, 2018.
6. Husain I. Electric and Hybrid Vehicles: Design Fundamentals. 3rd ed. CRC Press, 2021.
7. Larminie J., Lowry J. Electric Vehicle Technology Explained. 2nd ed. John Wiley & Sons, 2012.
8. Chan C. C. The State of the Art of Electric, Hybrid, and Fuel Cell Vehicles // Proceedings of the IEEE. – 2007. – Vol. 95. – No. 4. – P. 704–718.
9. Guzzella L., Sciarretta A. Vehicle Propulsion Systems: Introduction to Modeling and Optimization. 4th ed. Springer, 2021.
10. International Energy Agency (IEA). Global EV Outlook 2025. Paris: IEA, 2025.
