AVTOBUS BEKATLARINING JOYLASHUVINI OPTIMALLASHTIRISH USULLARI
Keywords:
avtobus bekati, jamoat transporti, bekatlarni optimallashtirish, yoʻlovchilar oqimi, GIS, GPS, matematik modellashtirish, transport logistika, shahar transporti, piyodalar harakati, optimallashtirish algoritmlari, transport infratuzilmasi.Abstract
Mazkur maqolada shahar jamoat transporti tizimida avtobus bekatlarining joylashuvini optimallashtirish masalalari tahlil qilingan. Bekatlarning mavjud joylashuvi, aholi zichligi, yoʻlovchilar oqimi, piyodalar harakatlanish masofasi, yoʻl infratuzilmasi va transport oqimining xususiyatlari hisobga olinib, ularni maqbul joylashtirish usullari yoritilgan. Tadqiqotda geografik axborot tizimlari (GIS), GPS maʼlumotlari, matematik modellashtirish hamda optimallashtirish algoritmlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, bekatlar o‘rtasidagi optimal masofani aniqlash va xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish orqali yo‘lovchilarning vaqt sarfini kamaytirish hamda jamoat transporti samaradorligini oshirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari shahar transportini rejalashtirish va mavjud avtobus yo‘nalishlarini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevraldagi PQ–59-son "2023–2025-yillarda jamoat transportini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi qarori.
2. O‘zbekiston Respublikasining **"Avtomobil transporti to‘g‘risida"**gi Qonuni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining shahar yo‘lovchi transporti faoliyatini tashkil etishga oid amaldagi qarorlari.
4. Vuchic V. R. Urban Transit: Operations, Planning and Economics. Hoboken: John Wiley & Sons, 2005.
5. Ceder A. Public Transit Planning and Operation: Modeling, Practice and Behavior. 2nd ed. Boca Raton: CRC Press, 2016.
6. Wirasinghe S. C., Ghoneim N. S. Spacing of Bus Stops for Many-to-Many Travel Demand // Transportation Science. – 1981. – Vol. 15. – No. 3. – P. 210–221.
7. Furth P. G., Rahbee A. Optimal Bus Stop Spacing Through Dynamic Programming and Geographic Modeling // Transportation Research Record. – 2000. – No. 1731. – P. 15–22.
8. Tirachini A. The Economics and Engineering of Bus Stops: Spacing, Design and Congestion // Transportation Research Part A: Policy and Practice. – 2014. – Vol. 59. – P. 37–57.
9. Levinson H. S. Bus Rapid Transit: Implementation Guidelines. Transportation Research Board, Washington D.C., 2003.
10. Cormen T. H., Leiserson C. E., Rivest R. L., Stein C. Introduction to Algorithms. 4th ed. Cambridge: MIT Press, 2022.
