SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA RAQAMLI KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISH
Keywords:
sun’iy intellekt, raqamli kompetensiya, boshlang‘ich ta’lim, raqamli savodxonlik, ta’lim texnologiyalari, innovatsion metodlar.Abstract
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida raqamli kompetensiyalarni rivojlantirish masalasi yoritiladi. Raqamli kompetensiya tushunchasining mazmun-mohiyati, uning boshlang‘ich ta’limdagi ahamiyati, sun’iy intellektni ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning pedagogik va metodik asoslari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida sun’iy intellekt vositalari yordamida o‘quvchilarning raqamli ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi yondashuvlar, didaktik imkoniyatlar, o‘quvchi faoliyati uchun yaratiladigan interaktiv o‘quv muhiti hamda pedagogning roli yoritiladi. Shuningdek, AI texnologiyalari bolalar psixologiyasi, qiziqishlari, motivatsiyasi va mantiqiy fikrlash faoliyatiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil etiladi. Maqola yakunida boshlang‘ich ta’limda AI asosida raqamli kompetensiyani rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflar, metodik tavsiyalar, xavfsizlik va axloqiy me’yorlarga oid qarashlar bayon etiladi.
References
1. Najmetdinova, N. S. (2025). Ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni qo‘llashning ilmiy-asosiy farqlari va tahlili. Digital Transformation and Artificial Intelligence, 3(4), 148–153.
2. Hakimova, G., & Bozarova, G. (2025). Raqamli pedagogik imkoniyatlar, muammolar va istiqbollar. Tadqiqotlar, 64(2), 111–119.
3. Fayzullayev, S. X. (2025). Sun’iy intellekt va O‘zbekistonda raqamli transformatsiya: imkoniyatlar va chaqiriqlar. Ilmiy yangiliklar jurnali.
4. Sharopov, F. F. (2024). Raqamli texnologiyalar / professional ta’lim o‘qituvchilari va o‘quvchilari uchun sun’iy intellektni to‘g‘ri qo‘llash usullari. Ilmiy-metodik jurnal, 3(2).
5. Rahmanova, S. R. (2024). AI in Education: a new paradigm for learning. Raqamli Iqtisodiyot, 7-son, 493–498.
6. Melsova, F. M. (2025). Ta’lim jarayonida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari. Ilm fan xabarnomasi.
7. Malikova, G. S. (2022). Raqamli transformatsiya va sun’iy intellekt asosida ta’limni modernizatsiya qilish. In Strategiya rivojlanish Prioritet Yo‘nalishlari bo‘yicha Tadqiqotlar.
8. Isaxodjaeva, Z. S. (2024). Masofaviy o‘qitishda raqamli texnologiyalarni qo‘llashning ilmiy-nazariy asosi. Raqamli iqtisodiyot va Axborot Texnologiyalari, 1(13).
9. Amanbayeva, O. U. (2025). O‘zbekistonda chet tili ta’limida sun’iy intellekt vositalarini qo‘llash: dastlabki kuzatishlar. Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi jurnali.
10. Ulugbek, S., Kuriyozov, E., & Matlatipov, G. (2023). Design and implementation of a tool for extracting Uzbek syllables. (ArXiv) — bu o‘zbek tilini NLP va ta’limda ishlatishga taalluqli.
11. Madatov, K., Matlatipov, S., & Aripov, M. (2023). Uzbek text’s correspondence with the educational potential of pupils: a case study of the School corpus. - boshlangʻich maktab o‘quvchilari uchun o‘quv materiallarini baholashda AI yondashuvi.
12. Bunyod, R. (2024). Oliy ta’limda sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishning iqtisodiy samaradorligi. Raqamli iqtisodiyot va Axborot Texnologiyalari.
13. Gulomova, N. (2023). Sun’iy intellekt va raqamli muhitda ta’lim sifatini oshirish yo‘llari. In Strategik rivojlanish bo‘yicha ilmiy maqolalar.
14. Salimova, H. R., & Uralov, M. R. (2024). Sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar orqali adabiy merosni saqlash va targ‘ib qilish. Masters ilmiy nashri.
15. Yo‘Ldashev, A. (2022). Ta’limda suniy intellektning imkoniyatlari. Academic research in educational sciences, 3(11), 726-729.
16. Murodova M. M., Qizi M. R. N. A. Sun’iy intellekt vositasida boshlang ‘ich ta’lim o‘quvchilarida nutqni rivojlantirishning afzalliklari //Yangi O‘zbekiston ustozlari. – 2024. – Т. 2. – №. 31. – С. 93-100.
