Sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim tizimiga ijtimoiy-axloqiy ta’siri
Keywords:
: sun’iy intellekt, ta’lim tizimi, raqamli pedagogika, ijtimoiy ta’sir, axloqiy me’yorlar, algoritmik tarafkashlik, akademik halollik, ma’lumotlar xavfsizligi, raqamli tengsizlik, generativ texnologiyalar, pedagogik kompetensiya, mas’uliyatli sun’iy intellekt.Abstract
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim tizimiga ko‘rsatayotgan ijtimoiy va axloqiy ta’siri ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda sun’iy intellekt asosidagi raqamli platformalar, adaptiv o‘qitish tizimlari va generativ modellarning ta’lim jarayonidagi o‘rni, ularning o‘quvchi shaxsiga, pedagogik munosabatlarga va akademik halollik tamoyillariga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ma’lumotlar xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, algoritmik tarafkashlik (bias), raqamli tengsizlik va o‘quvchilarda mustaqil fikrlash kompetensiyasining shakllanishiga oid muammolar yoritiladi.
Maqolada sun’iy intellektdan foydalanish jarayonida pedagogik etik me’yorlarni ishlab chiqish, o‘qituvchilarning raqamli kompetensiyalarini rivojlantirish hamda ta’lim muassasalarida mas’uliyatli va shaffof foydalanish mexanizmlarini joriy etish zarurligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt texnologiyalarini ta’lim tizimiga integratsiya qilishda ijtimoiy barqarorlik va axloqiy me’yorlarga rioya etish muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. Ashurov, J. D. (2023). Oliy ta’lim tizimida sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish istiqbollari. Academic Research in Educational Sciences, 4(2), 115–123.
2. Qurbonov, B. N. (2022). Ta’lim boshqaruvida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning tashkiliy-pedagogik asoslari. Digital Transformation and Artificial Intelligence Journal, 2(4), 45–52.
3. Ismoilov, A. (2023). Sun’iy intellekt va yoshlar psixologiyasi: ijtimoiy-axloqiy muammolar. Maktabgacha va maktab ta’limi ilmiy jurnali, 6(1), 78–84.
4. UNESCO. (2021). Artificial Intelligence and Education: Guidance for Policy-makers. Paris: UNESCO Publishing.
5. OECD. (2023). AI in Education: Challenges and Opportunities. Paris: OECD Publishing.
6. World Economic Forum. (2023). The Future of Jobs Report 2023. Geneva: WEF.
