RANSOMWARE ISHLASH MEXANIZMI VA SHIFRLASH ALGORITMLARI
Keywords:
Ransomware, axborot xavfsizligi, zararli dasturlar, shifrlash algoritmlari, kriptografiya, simmetrik shifrlash, assimetrik shifrlash, kalit boshqaruvi, ma’lumotlarni himoyalash, kiberxavfsizlik, zararli hujumlar, ma’lumotlarni tiklash.Abstract
Zamonaviy axborot xavfsizligi muhitida zararli dasturlar, xususan ransomware (tovon talab qiluvchi zararli dasturlar) tahdidi tobora kuchayib bormoqda. Ushbu tahdidlar tashkilotlar va foydalanuvchilarning muhim ma’lumotlarini shifrlash orqali ularga kirishni cheklaydi hamda ularni tiklash evaziga moliyaviy to‘lov talab qiladi. Ushbu maqolada ransomware’ning ishlash mexanizmi chuqur tahlil qilingan bo‘lib, uning tizimga kirib borish usullari, tarqalish bosqichlari va zarar yetkazish jarayonlari izchil yoritilgan. Shuningdek, maqolada ransomware tomonidan qo‘llaniladigan zamonaviy shifrlash algoritmlari, jumladan simmetrik va assimetrik kriptografiya usullarining o‘ziga xos jihatlari, ularning afzallik va kamchiliklari ilmiy asosda bayon etilgan. Bundan tashqari, shifrlash jarayonida kalitlarni boshqarish, ma’lumotlarni tiklash imkoniyatlari hamda xavfsizlik choralarini kuchaytirish usullari ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari ransomware hujumlariga qarshi samarali himoya strategiyalarini ishlab chiqishda kriptografik yondashuvlarning muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. Stallings, W. Cryptography and Network Security: Principles and Practice. – Pearson, 2017.
2. Anderson, R. Security Engineering: A Guide to Building Dependable Distributed Systems. – Wiley, 2020.
3. NIST. Advanced Encryption Standard (AES), FIPS PUB 197. – 2017.
4. Rivest, R., Shamir, A., Adleman, L. A Method for Obtaining Digital Signatures and Public-Key Cryptosystems. – 1978.
5. ENISA. Ransomware Threat Landscape Report. – 2022.
