Avtomobil transportining atrof-muhitga ta’siri va uni kamaytirish yo‘llari
Keywords:
avtomobil transporti, atrof-muhit, ekologiya, atmosfera ifloslanishi, karbonat angidrid, zararli gazlar, ekologik xavfsizlik, elektromobil, muqobil yoqilg‘i, yashil transport, energiya samaradorligi, iqlim o‘zgarishi, ekologik standartlar, barqaror rivojlanish.Abstract
Mazkur maqolada avtomobil transportining atrof-muhitga ko‘rsatayotgan salbiy ta’siri hamda ushbu ta’sirlarni kamaytirishning zamonaviy usullari tahlil qilingan. Avtomobillardan ajralib chiqadigan karbonat angidrid (CO₂), azot oksidlari (NOx), uglevodorodlar va boshqa zararli moddalar atmosfera havosining ifloslanishi, global iqlim o‘zgarishi hamda inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi yoritilgan. Shuningdek, transport vositalaridan foydalanish natijasida yuzaga keladigan shovqin ifloslanishi va energiya resurslarining ortiqcha sarflanishi masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda ekologik muammolarni bartaraf etish maqsadida elektromobillarni joriy etish, muqobil yoqilg‘ilardan foydalanish, zamonaviy ekologik standartlarni qo‘llash va transport infratuzilmasini takomillashtirishning ahamiyati asoslab berilgan. Olingan natijalar avtomobil transportining atrof-muhitga salbiy ta’sirini kamaytirish orqali ekologik barqarorlikni ta’minlash mumkinligini ko‘rsatadi.
References
1. UNEP (United Nations Environment Programme). Emissions Gap Report 2023. Nairobi, 2023.
2. World Health Organization (WHO). Air Pollution and Health. Geneva, 2022.
3. IPCC. Sixth Assessment Report: Climate Change 2021–2023. Intergovernmental Panel on Climate Change.
4. European Environment Agency. Transport and Environment Report 2022. Copenhagen, 2022.
5. Qodirov, A. A. “Transport ekologiyasi va barqaror rivojlanish.” Toshkent, 2021.
6. Mirzayev, B. B. “Shahar transport tizimida ekologik muammolar.” O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi nashri, 2020.
7. Banister, D. Transport and Urban Development. Oxford University Press, 2019.
8. Rodrigue, J. P., Comtois, C., Slack, B. The Geography of Transport Systems. Routledge, 2020.