INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA ONOMATOPIK BIRLIKLARNING NUTQ AKTLARI NAZARIYASI DOIRASIDA PRAGMATIK FUNKSIYALARI
Keywords:
onomatopiya, nutq aktlari, pragmatika, illokutsiya, perlokutsiya, ekspressivlik, kommunikatsiyaAbstract
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillarida onomatopik birliklarning nutq aktlari nazariyasi doirasida pragmatik funksiyalari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Onomatopik birliklar real olamdagi tovushlarni lingvistik vositalar orqali ifodalovchi maxsus leksik qatlam bo‘lib, ular nafaqat nominativ vazifani, balki kommunikativ va pragmatik yuklamani ham bajaradi. Tadqiqotda onomatopik birliklarning nutq aktlari tarkibidagi illokutiv, perlokutiv va ekspressiv funksiyalari yoritiladi. Ingliz va o‘zbek tillarida ushbu birliklar nutqning ta’sirchanligini oshirish, emotsional holatni ifodalash hamda adresatga pragmatik ta’sir ko‘rsatish vositasi sifatida xizmat qiladi. Natijalar onomatopik birliklarning nutq aktlarida faol pragmatik element ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962.
2. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969.
3. Yule G. Pragmatics. – Oxford: Oxford University Press, 1996.
4. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
5. Раҳматуллаев Ш. Ўзбек тили лексикологияси. – Тошкент: Ўқитувчи, 1989.
6. Усмонов Қ. Умумий тилшунослик. – Тошкент: Ўзбекистон, 2004.
