O‘QUVCHILARNING TABIIY-ILMIY SAVODXONLIGINI BAHOLASH MEZONLARI VA INDIKATORLARINI BILINGVAL TA’LIM SHAROITIDA TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
tabiiy-ilmiy savodxonlik, baholash, indikator, mezon, kompetensiyaviy yondashuv, CLIL, bilingval ta'lim, fan bilimi, til kompetensiyasi, aksiologik qadriyat.Abstract
Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarining tabiiy-ilmiy savodxonligini baholashning zamonaviy ilmiy-metodik asoslari tahlil qilingan. Tabiiy-ilmiy savodxonlikni baholashning mazmuni, kompetensiyaviy yondashuvdagi o‘rni hamda xalqaro tajribalarda qo‘llanilayotgan baholash yondashuvlari yoritilgan. Xorijiy olimlarning ilmiy qarashlari qiyosiy tahlil qilinib, tabiiy-ilmiy savodxonlikni faqat fan bilimlari bilan emas, balki ilmiy tafakkur, kommunikativ kompetensiya va qadriyatlar tizimi bilan uyg‘un holda baholash zarurligi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalariga tayangan holda tabiiy-ilmiy savodxonlikni baholashning uch komponentli modeli – fan bilimlari, til kompetensiyasi va aksiologik qadriyatlarga asoslangan mezon hamda indikatorlarni ishlab chiqishning nazariy asoslari yoritilgan. Tadqiqot natijalari tabiiy fanlarni o‘qitish sifatini oshirish, baholash tizimini takomillashtirish hamda kompetensiyaviy ta'limni samarali tashkil etishga xizmat qiladi.
References
1. Bybee R.W. The BSCS 5E Instructional Model: Creating Teachable Moments. – Colorado Springs: BSCS, 2009.
2. Coyle D., Hood P., Marsh D. CLIL: Content and Language Integrated Learning. – Cambridge: Cambridge University Press, 2010. – 184 p.
3. Dalton-Puffer C. Discourse in Content and Language Integrated Learning (CLIL) Classrooms. – Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2007. – 327 p.
4. Harlen W. Working with Big Ideas of Science Education. – Trieste: IAP, 2015.
5. Mannobxonova M.O‘. Tabiiy fanlarda bilingval ta’lim va CLIL yondashuv // Maktabgacha va maktab ta’limi. – 2025. – № 9. – B. 309–316.
6. Mehisto P., Marsh D., Frigols M.J. Uncovering CLIL: Content and Language Integrated Learning in Bilingual and Multilingual Education. – Oxford: Macmillan Education, 2008. – 238 p.
7. OECD. PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. – Paris: OECD Publishing, 2023.
8. OECD. PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. – Paris: OECD Publishing, 2023.
9. UNESCO. Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. – Paris: UNESCO, 2017.
